سعد الله زارعي كارشناس مسائل خاورميانه در گفت‌وگو با خبرنگار سياست خارجي خبرگزاري فارس، در خصوص آينده تحولات فلسطين و توافقنامه فتح و حماس، با اشاره به اخبار منتشر شده در اين خصوص گفت: چندي پيش در مصر گروه‌هاي مختلف فلسطيني دور هم جمع شده و توافقنامه‌اي را به امضاء رساندند. اين توافقنامه در بالاترين سطح امضاء شد و محمود عباس رئيس تشكيلات خودگردان و جريان فتح و خالد مشعل رئيس دفتر سياسي جنبش حماس به نمايندگي از گروه‌هاي جهادي فلسطين شامل حماس، جهاد اسلامي، گردان‌هاي اقصي‌ و ساير گروه‌هاي جهادي كه بيشتر در غزه استقرار دارند در آن حضور داشتند.

وي بند‌هاي قرار داد‌ها را شامل تشكيلات دولت ملي خواند و گفت: دولت وحدت ملي شامل مناطق غزه و رام الله است كه معرف كل فلسطيني‌ها مي‌شود و تشكيلات خودگردان و حماس با اين توافقنامه مي‌توانند در غزه و كرانه باختري رفت و آمد داشته و فعاليت كنند.
اين كارشناس مسائل خاورميانه ادامه داد: تشكيل كشوري به نام فلسطين در سرزمين‌هاي 1967 يكي ديگر از بندهاي توافقنامه بود.

زارعي با ذكر اين نكته كه فلسطين به 2 سرزمين 1948 كه ابتدا به دست صهيونيست‌ها افتاد و سال 1967 كه در جنگ 6 روزه به دست صهيونيست‌ها افتاد تقسيم مي‌شود، اظهار داشت: كرانه باختري، رودن اردن، صحراي سينا، منطقه‌اي از مصر، غزه، بلند‌ي‌هاي جولان و جبل الشيخ سوريه در جنگ 6 روزه به اشغال رژيم صهيونيستي در آمد، كه اين رژيم در اين مدت مناطق اشغالي مصر را تخليه كرده و جز در مزارع شبعا از لبنان عقب نشيني كرد، اما در خصوص سوريه بلندي‌هاي جولان و جبل الشيخ كماكان در دست اين رژيم است و آنچه در سال 1967 از فلسطين و اردن به اشغال اين رژيم درآمده را سرزمين‌هاي 1967 مي‌ناميم.

وي مساحت اراضي 1967 را 22 درصد از فلسطين خواند كه 360 كيلومتر در غزه و ساير آن كه حدود 20 درصد است در كرانه باختري رود اردن است.

اين كارشناس مسائل خاورميانه در بخش ديگري از سخنان خود موضوع ديگر را آزاديان زندانيان دو طرف خواند و افزود: امروز 12 هزار نفر از نيروهاي حماس و 2 هزار نفر از جهاد اسلامي در زندان‌هاي محمود عباس در رام الله و الخليل و همچنين تعدادي از نيروهاي فتح در غزه زنداني هستند. يكي از بندهاي توافقنامه اين است كه طي يك فرآيند اين افراد آزاد شوند.

زارعي كمك به فلسطينيان از سوي جامعه ملل را مسئله ديگر اين قرار داد خواند كه طي آن قبول شد تا يك صندوق مشترك ايجاد شود و مديريت هزينه آن دست هر دو طرف باشد.
وي ادامه داد: اتخاذ موضع واحد در برابر طرح‌هاي مربوط به فلسطين از ديگر بندهاي اين توافق بود.


* ايران و سوريه نقشي در تواقفنامه فتح و حماس نداشتندحذف

اين كارشناس مسائل خاورميانه با ذكر اين نكته كه مسئله وحدت فلسطيني‌ها موردي بود كه ايران نيز آن را دنبال مي‌كرد، يادآور شد: عليرغم اينكه از لحاظ گروه خوني حماس و جهاد اسلامي نزديكي بيشتري به ما دارند و فتح با ما متفاوت است، اما به خاطر مصلحت فلسطين همواره مي‌گفتيم كه اين 2 گروه بايد به هم نزديك شوند.

زارعي با اشاره به گفت‌وگوهاي صلح بين دو طرف طي 10 سال گذشته و درگيري‌هاي حماس و فتح در اين دوران گفت: اين توافقنامه چيزي نبود كه ايران و سوريه دنبال كرده باشند. بلكه اينجا مصري‌ها ميزبان بودند و سازمان ملل، آمريكا و كميته‌اي 4 جانبه متشكل از نمايندگان آمريكا، روسيه، اروپا و سازمان ملل به رياست توني بلر حضور داشتند.

* كارگردان توافقنامه قاهره مصر نيست

وي به شرايط نابسامان و متحول شده مصر اشاره كرد كه انقلاب آن هنوز به نتيجه روشني نرسيده است و يادآور شد: مصري‌ها هنوز درگير مسائل خود هستند. پس كارگردان اين موضوع آنها نبود چرا كه اين توافقنامه بدون معطلي با موفقيت پيش رفت و آمريكايي‌ها پشت اين صحنه حضور داشتند.

اين كارشناس مسائل خاورميانه در بخش ديگري از سخنان خود با اشاره به مخالفت جدي رژيم صهيونيستي با اين طرح، خاطرنشان كرد: اين رژيم قصد داشت بدون تحويل 22 درصد اراضي اشغالي موضوع را حل كند به خصوص در مورد بيت‌المقدس كه بسيار بر روي آن حساس است.
زارعي ادامه داد: منظور از كرانه باختري، شهر قدس در بيت‌المقدس است كه شامل قبة الصخره و اماكن مقدسه مي‌شود و همچنين 7 شهر كرانه باختري و جنين را كه مسلمان نشين است نيز در برمي‌گيرد. اما رژيم صهيونيستي با اين موضوع مخالف است و قصد دارد كه يك منطقه خشك و بي‌آب و علف را به فلسطينيان داده و اين مناطق را در اختيار خود داشته باشد.

* آمريكا حل مسئله ايران را در گرو حل مسئله فلسطين مي‌داند

وي به جديت آمريكا براي حل مسئله فلسطين و به تبع آن مسئله منطقه و ايران اشاره كرد و اظهار داشت: حل اين موضوع به تصور آمريكايي‌ها با تشكيل فلسطين ميسر خواهد شد.
اين كارشناس مسائل خاورميانه در بخش ديگري از سخنان خود به سفر نتانياهو به اروپا و مطرح كردن 2 خواسته از آنها مبني بر دست كشيدن آمريكا از سهم خود و ندادن رأي به تشكيل كشور فلسطين در سازمان ملل اشاره كرد و خاطرنشان كرد: اگر تشكيل كشور فلسطين در سازمان ملل كمتر از دو سوم آرا را كسب كند، شوراي امنيت مي‌تواند آن را وتو كند، اما بيش از دو سوم آرا به منزله قانون تلقي شده و شورا نمي‌تواند آن را وتو كند.

زارعي ادامه داد: نتانياهو از اروپايي‌ها تضمين خواسته بود كه سرزمين‌هاي 1948 همواره يهودي بمانند كه انگليسي‌ها، آلماني‌ها و فرانسوي‌ها به اين خواسته پاسخ منفي دادند و سرانجام نتانياهو دست خالي از آنجا بازگشت.
وي يادآور شد: قرار است نتانياهو به آمريكا رفته و يك سخنراني شديد عليه اوباما داشته باشد كه ماجراي بن لادن پيش آمده و با بهبود موقعيت اوباما وضعيت براي رژيم صهيونيستي تفاوت كرد.
اين كارشناس مسائل خاورميانه با بيان اينكه جرياني كه قصد دارد، مصوبات آناپوليس را پيش ببرد آمريكايي‌ها و اروپايي‌ها هستند، يادآور شد: ارزيابي‌ها اين بود كه بايد طرفين مصالحه را متعهد كنند تا بتوانند با توافق با تركيب 2 طرف كه يك مجموعه فلسطيني مي‌شود، فعاليت‌هاي خود را پيش ببرند.

* حماس نيز در توافقات منافعي دارد

زارعي چشم‌انداز اين توافقنامه را قابل اجرايي خواند، چرا كه حماس نيز منافعي در آن دارد، گفت: حماس طي يك دوره 5 ساله در حالت انزوا به سر برده است و در شرايط جديد مي‌تواند حمايت جامعه عربي را از ناحيه مصر كسب كرده و از انزوا خارج شود و از اين مسير مشكل غزه را حل كند، علاوه بر آن مي‌تواند 12 هزار نفر از افراد خود را از زندان‌هاي فتح آزاد كند.
وي با ذكر اين نكته كه حماس اعلام كرد كه رژيم صهيونيستي را در توافق به رسميت نمي‌شناسد، يادآور شد: محمود عباس نيز شرايط وخيمي داشت. مذاكرات با رژيم صهيونيستي به بن بست رسيده بود و سايت ويكي ليكس با افشاگري‌هاي خود عليه عباس براي او آبرويي باقي نگذاشته بود و در خود فتح نيز انشقاقاتي به وجود آمده بود، ضمن اينكه عباس هيچ پايگاهي بين يك و نيم ميليون جمعيت كرانه باختري نداشت.

* سرزمين‌هاي اشغالي 1948 با توافق قاهره براي هميشه سند اسرائيلي مي‌خورد

اين كارشناس مسائل خاورميانه اين توافقنامه را از جنبه يك موقعيت مناسب و از جنبه ديگر يك توطئه بزرگ دانست كه سبب 2 نوع نگاه نسبت به تحولات شده است و افزود: يك نگاه معتقد است كه اين توافق خوب است اما نگاه ديگر معتقد است كه سرزمين‌هاي اشغالي 1948 با اين توافق براي هميشه سند اسرائيلي مي‌خورد.
زارعي ادامه داد: اگر قطعنامه‌اي در مجمع عمومي سازمان ملل به تصويب برسد، در آن خواهد آمد كه سرزمين‌هاي 1968 بايد در شرايط صلح با سرزمين‌هاي 1948 باشد و نه حالت جنگي و حتماً قيد مي‌شود كه طرفين نبايد از امكانات نظامي استفاده كنند، مرزها بايد امن باقي بماند و شرط مقبوليت هر دولتي در كرانه باختري و غزه و همچنين كشور فلسطين به رسميت شناختن رژيم صهيونيستي است.

وي به اظهارات خالد مشعل اشاره كرد كه گفته بود حماس اين شروط را نمي‌پذيرد و عباس نيز اعلام كرده بود كه هيچكس مجبور به رسميت شناختن رژيم اسرائيل نيست، يادآور شد: اين پاسخ حماس به هواداران خود بود كه تصور مي‌كردند كه حماس از خواسته‌هاي خود عقب نشيني كرده است.

* استراتژي آمريكا در توافق قاهره

اين كارشناس مسائل خاورميانه در بخش ديگري از سخنان خود به استراتژي آمريكا در منطقه اشاره كرد كه هر نوع توافق جمعي در منطقه عليه ايران را مستلزم حل مسئله فلسطين مي‌داند و اظهار داشت: همزمان با اين پروژه به سوريه فشار وارد شده و عليه اين كشور قطعنامه صادر مي‌شود و مقامات اين كشور را تحريم كردند.
زارعي ادامه داد: آمريكايي‌ها در مذاكره با بشار اسد، موضع كميته چهار جانبه، مصر، فلسطيني‌ها، تركيه و قطر را اعلام كرده و به وي گفتند يا بايد ايران را رها كني و يا در انزوا بماني و تا سقوط پيش روي كه بخشي از بحران‌هاي كنوني سوريه ناشي از همان طرح مي‌باشد.

وي افزود: از سوي ديگر با اخواني‌ها در منطقه (كه به طور طبيعي جايگزين رژيم‌هاي فعلي بر مبناي انتخابات آزاد خواهند بود)، وارد مذاكره شده و اعلام كردند حاضرند اخواني‌ها را در آينده بپذيرند، مشروط بر اينكه اولاً دولت‌هايي دموكراتيك باشند، ثانياً ايران را به عنوان خط قرمز خود قبول كنند و با اين كشور تعامل نكنند و در نهايت متصل به غرب باشند.
اين كارشناس مسائل خاورميانه با بيان اينكه با اخواني‌هاي مصر، تونس و برخي كشورها مذاكره كردند كه از برخي از آنها پاسخ مثبتي دريافت كرده‌اند، اظهار داشت: اخواني‌ها به ايران نيز پيام داده‌اند كه از سوي ما نگران نباشيد، اما ما نگران هستيم زيرا اگر آنها وارد اين معادله شوند آمريكايي‌ها قدم به قدم پروژه را پيش مي‌برند. كما اينكه در مورد حماس نيز اين موضوع صادق است و بايد تا انتهاي پروژه پيش رود كه اسرائيلي شدن سرزمين‌هاي 1948 است.

* به سرانجام رسيدن موضوع فلسطين آغاز فعاليت جمعي عليه ايران است

زارعي با اشاره به حضور تركيه در اجلاس قاهره نيز گفت: آنها به تركيه نقش داده، اما خط قرمز اين كشور را ايران تعيين كردند. بر همين مبنا سرانجام موضوع فلسطين آغاز فعاليت جمعي عليه ايران است كه بايد به آن توجه داشته باشند.
وي به ورود ويژه آمريكا در پرونده ايران طي دوران اخير اشاره كرد و گفت: آنها به اين نتيجه رسيده‌اند كه حكومت ايران قابل تغيير است و بايد از درون اين كار را انجام دهند، شكاف‌هاي درون حكومت رو به گسترش است و با كار روي اين شكاف‌ها مي‌توان جمهوري اسلامي را برانداخت كه ظرف 3 سال ميسر مي‌شود.
اين كارشناس مسائل خاورميانه ادامه داد: بر همين مبنا روي پرونده حقوق بشر متمركز شدند كه مسئله آن موجه كردن ارتباط با داخلي‌ها تحت عنوان حمايت از حقوق بشر است و اين ادامه مسير پرونده فلسطين مي‌باشد.

* خلاءهاي طرح آمريكايي توافق قاهره

زارعي اين طرح آمريكايي را داراي چند نقطه خلاء دانست و يادآور شد: اول اينكه يك طرف ماجرا يعني رژيم صهيونيستي مي‌باشد كه طرح را نخواهد پذيرفت و در بر هم زدن اين پروژه ظرفيت‌هاي زيادي دارد.
وي افزود: رژيم صهيونيستي طي روزهاي اخير دو خبر را منتشر كرد؛ يكي اينكه آمريكا در حال آماده سازي نيروي هوايي خود در عراق براي حمله به ايران است در حالي كه ما مي‌دانيم آمريكا در اين شرايط نيست و موضوع ديگر اينكه داگان رئيس سازمان جاسوسي اين رژيم اعلام كرد كه برنامه هسته‌اي ايران خطرناك نيست و قرار نيست ايران به اسرائيل يا هيچ كشور ديگري حمله كند.
اين كارشناس مسائل خاورميانه ادامه داد: در همان زمان باراك وزير جنگ و از جناح تندرو رژيم صهيونيستي اعلام كرد كه موضوع تهديد ايران حرف قابل دفاعي نيست و ايران تهديد به حساب نمي‌آيد و در مجموع به شكلي برخورد كردند تا به آمريكا بفهمانند حمله به ايران لزومي ندارد.

* ايران با تشكيل دولت فلسطين موافق است اما نه با پروژه آمريكايي

زارعي مانع دوم اين پروژه آمريكايي را جمهوري اسلامي خواند و خاطرنشان كرد: آنها گمان كرده‌اند كه ايران در اين صحنه دست بسته است و نمي‌تواند كاري انجام دهد در حاليكه اينطور نيست.
وي ادامه داد: آنها چطور باور كردند كه مي‌توانند سوريه و تركيه را عليه ايران همگرا كنند و از كجا يقين دارند كه اين كشورها ناچار به تبعيت و تمايل به سمت غرب خواهد بود چرا كه اين دو كشور غرب را تجربه كرده و مي‌دانند كه آنها در صحنه عمل حرفي براي گفتن ندارند.
اين كارشناس مسائل خاورميانه يادآور شد: سوري‌ها نسبت به آمريكا بدبين هستند چرا كه مشخص نيست آمريكا پس از پرونده ايران به سراغ سوريه نرود.

زارعي با بيان اينكه ايران با آزادي سرزمين‌هاي 1967 و تشكيل دولت فلسطيني موافق است، خاطرنشان كرد: اما ما با اينكه پشت طرح يك جريان آمريكايي صهيونيستي باشد كه ساير حقوق فلسطيني‌ها را از بين ببرد مخالفيم.

* ايران طرح خود را پيش مي‌برد

وي يكي از موارد مخالفت ايران با اين طرح را نپرداختن به مسائل اصلي فلسطينيان دانست و گفت: بازگشت پنج و نيم ميليون آواره فلسطيني، مسئله قدس و موجوديت رژيم صهيونيستي از مسائل مغفولي است كه به آن پرداخته نشده است.
اين كارشناس مسائل خاورميانه يادآور شد: حتي زماني كه جريان حماس وجود نداشت گفت‌وگوهاي صلح شكل گرفت اما به دليل غفلت از همين موارد پيش نرفت.
زارعي در بخش ديگري از سخنان خود در پاسخ به اين سؤال كه طرح ايران در اين زمينه چيست؟ گفت: ايران بازي خود را دارد. ما دولت هنيه را در غزه سرپا نگه داشته و در مقابل قطار صلح عربي اسرائيلي ايستاديم. ايران امكانات سلبي و تدافعي دارد و همچنين امكانات ايجابي كه كمك به فلسطينيان در ابعاد گوناگون مي‌باشد.

* زمان براي طرح‌هاي ايران وجود دارد

وي به جلسه‌اي كه سال گذشته در خصوص فلسطين تشكيل شده اشاره كرد و گفت: پيشنهادي مطرح شد مبني بر اينكه فلسطين را در بيرون از مرزها كمك كنيم و اين اتفاق رخ داد.
اين كارشناس مسائل خاورميانه ادامه داد: ايران به اين مسئله نگاه استراتژيك داشت كه اتفاق افتاد و بازگشايي گذرگاه رفح از جمله اين اتفاقات است، ما طرح‌هايي داريم اما زمان براي آنها وجود دارد و نيازي به تعجيل نيست.
زارعي با ذكر اين نكته كه تشكيل دولت فلسطين مصوبه مجمع عمومي سازمان ملل خواهد بود كه چندان ناخوشايند نيست، خاطرنشان كرد: اينكه اين مصوبه به شوراي امنيت رفته و مطابق طرح آمريكايي پيش رود يك موضوع متفاوت است.

* آمريكا در توافق قاهره منافع طرفين مذاكره را تأمين كرد

وي ادامه داد: امروز بي سابقه‌ترين فشارها در دنيا براي پايان دادن به اين پرونده وجود دارد و اين يك پيچ خطرناك است كه بايد با مقاومت از آن عبور كنيم.
اين كارشناس مسائل خاورميانه در بخش ديگري از سخنان خود در خصوص چرايي سرعت توافقنامه و ماهيت آن گفت: آمريكايي‌ها براي همه طرفين تأمين منافع كردند، مثلاً به حماس و جهاد در مورد تشكيل حكومت در آينده وعده‌هايي دادند و حماس منزوي را از اين فضا خارج كردند، به محمود عباس وعده تسلط دوباره به غزه و مقاومت را دادند و به سوريه آزادي بلندي‌هاي جولان و خروج بشار اسد از تهديدات داخلي را وعده دادند. براي تركيه افزايش جايگاه سياسي در منطقه را در نظر گرفتند و اخواني‌ها را نيز با حكومت آزادي مصر راضي به اين كار كردند و رژيم صهيونيستي را نيز تحت فشار قرار دادند.

* اين طرح در نطفه عوامل شكست را دارد

زارعي با اشاره به اينكه اين طرح در نطفه خود عوامل شكست را به همراه دارد كه البته رژيم صهيونيستي نيز به دنبال شكست توافق است، اظهار داشت: رژيم صهيونيستي طي روزهاي اخير اعلام كرد كه بايد حمله‌اي از سوي القاعده عليه نيروهاي آمريكايي مستقر در منطقه شكل بگيرد كه طي آن تعداد زيادي از آنها كشته شوند تا برگ برنده بن لادن از دست اوباما خارج شده و همه بفهمند كه با كشتن بن لادن هيچ تغييري ايجاد نشده است.

* عملياتي كه برگ برنده اوباما را از بين مي‌برد

وي خاطرنشان كرد: مطمئن باشيد به زودي عمليات در عراق يا افغانستان و يا جاي ديگري كه آمريكايي مستقر هستند به نام القاعده و توسط صهيونيست‌ها صورت مي‌گيرد و يا اينكه در داخل آمريكا با اتفاقي حيثيت اوباما لطمه مي‌بيند.
اين كارشناس مسائل خاورميانه در بخش ديگري از سخنان خود با ذكر اين نكته كه آمريكا با توافق با برخي از احزاب داخلي رژيم صهيونيستي مانند حزب كاديما يك اهرم فشار در مقابل رژيم صهيونيستي ايجاد كرده است، خاطرنشان كرد: فضاي رسانه‌اي فلسطين اشغالي نيز مبتني بر پذيرش است كه اين موضوع قدرت مانور نتانياهو را كاهش داده است.

* كاركرد بين‌المللي توافق قاهره

زارعي مأموريت توافق قاهره را در اين خواند كه يك وجهه بين‌المللي به فلسطين داده و فلسطين را در اين عرصه داراي نماينده كند و اظهار داشت: با اين توافقنامه اگر عباس وارد صحن سازمان ملل شود مي‌تواند خود را نماينده كل فلسطين بماند و نه بخشي از كرانه باختري كه اين مهمترين كاركرد نشست قاهره بود.
وي در پاسخ به اين سؤال كه آيا حماس مي‌تواند تعهدات بين‌المللي خود در نشست قاهره را ناديده بگيرد، اظهار داشت: بله؛ اما تبعاتي براي اين جنبش در عرصه بين‌المللي به همراه خواهد داشت.
اين كارشناس مسائل خاورميانه در خصوص جلب رضايت رژيم صهيونيستي از سوي آمريكا براي اين توافقنامه نيز گفت: آمريكا به اين رژيم اعلام كرده كه دولت فلسطين را بپذيرد اما در قطعنامه سازمان ملل از اصطلاحات و الفاظي استفاده مي‌كند كه به نفع اين رژيم تفسير شود.
زارعي در بخش ديگري از سخنان خود با اشاره به اظهارات احمدي‌نژاد كه قيام‌هاي منطقه را به طور تلويحي آمريكايي خوانده بود كه تلاش مي‌كند موقعيت رژيم صهيونيستي را تقويت كند، اظهار داشت: اين موضوع جاي بحث دارد اما آمريكايي‌ها در فضاي جديد خاورميانه احساس مي‌كنند بيش از گذشته دچار كمبود وقت شدند و پرونده فلسطين هنوز لاينحل مانده است.

* حماس پيروز انتخابات آينده فلسطين است

وي ادامه داد: تحولات مصر و تضعيف شاه اردن به نتانياهو گوشزد مي‌كند كه وضعيت براي رژيم صهيونيستي خوب نيست و موقعيت را براي طرح آمريكا فراهم كرده است.
زارعي افزود: ما نيز موقعيت خوبي داريم كه در بندهاي قطعنامه در مجمع عمومي سازمان ملل تمركز كرده و با كار حقوقي قطعنامه‌اي را به تصويب برسانيم كه به سود آمريكا و رژيم صهيونيستي تفسير نشود.
اين كارشناس مسائل خاورميانه در خصوص انتخابات آينده فلسطين نيز گفت: همانطور كه در انتخابات سال 2005 حماس بر كرانه باختري، جنين، قدس و غزه پيروز شد و بيش از 75 درصد آراء را كسب كرد، در انتخابات آينده نيز مي‌تواند به پيروزي برسد، اما اين پيروزي در سرزمين‌هاي 1967 است و نه سرزمين‌هاي 1948 كه حدود يك و نيم ميليون فلسطيني زندگي مي‌كنند زيرا به آنها اجازه برگزاري انتخابات را نمي‌دهند. پس با پيروزي حماس صحنه منطقه تغيير نمي‌يابد بلكه صحنه غزه و كرانه باختري تغيير مي‌كند.